Bác Hồ nói về chủ nghĩa cộng sản
- Thứ năm - 28/05/2026 15:25
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Đấu tranh để thực hiện chủ nghĩa cộng sản”, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói một cách giản dị, dễ hiểu: “Chế độ cộng sản là ai cũng no ấm, sung sướng, tự do; ai cũng thông thái và có đạo đức. Đó là một xã hội tốt đẹp vẻ vang. Trừ những bọn phản động quá sá, thì chắc ai cũng tán thành chế độ cộng sản. Hiểu rõ quy luật phát triển của xã hội, ra sức đấu tranh để thực hiện chế độ cộng sản tức là nhân sinh quan của người cách mạng”.
Chủ nghĩa Mác – Lênin nói về chủ nghĩa cộng sản
Từ nửa cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn tự do cạnh tranh bước sang giai đoạn độc quyền. Các tổ chức tư bản độc quyền trên thế giới tăng cường bóc lột giai cấp công nhân để thu lợi nhuận tối đa có thể. Sản xuất công nghiệp tăng nhanh; mâu thuẫn giai cấp ngày càng sâu sắc, dẫn đến nhiều cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản diễn ra với quy mô ngày càng lớn.
Ngay từ năm 1844, trong Bản thảo kinh tế - triết học năm 1844, Các Mác đã phê phán các nhà kinh tế học đương thời vì họ “coi người công nhân chỉ là một súc vật lao động, chỉ là một con vật mà nhu cầu được quy thành những nhu cầu thể xác thiết yếu nhất mà thôi”[1].
Tư tưởng giải phóng con người được thể hiện rõ nhất trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848). Trong tác phẩm này, Các Mác và Phriđơrich Ăngghen nhận định trong xã hội tư sản thì “những người lao động thì không được hưởng, mà những kẻ được hưởng lại không lao động”[2].
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản kêu gọi hành động cho một cuộc cách mạng vô sản để lật đổ trật tự xã hội tư sản và cuối cùng xây dựng thành công xã hội cộng sản chủ nghĩa, nơi người lao động có được tự do, bình đẳng, thoát khỏi áp bức, bóc lột.
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản khẳng định: “Chủ nghĩa cộng sản không tước bỏ của ai cái khả năng chiếm hữu những sản phẩm xã hội cả. Chủ nghĩa cộng sản chỉ tước bỏ quyền dùng sự chiếm hữu ấy để nô dịch lao động của người khác”[3].
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản cũng khẳng định: “Thay cho xã hội tư sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người”[4].
Sau Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, trong “Sáng kiến vĩ đại” được viết năm 1919, V.I.Lênin nhận định: “Chủ nghĩa cộng sản có nghĩa là năng suất lao động cao hơn (so với năng suất lao động dưới chế độ tư bản) của những công nhân tự nguyện tự giác, liên hợp với nhau, sử dụng kỹ thuật hiện đại”[5].
Năm 1920, Hội đồng Dân ủy nước Nga Xô viết quyết định thành lập Ủy ban Quốc gia Điện khí hóa toàn Nga (GOELRO). V.I.Lênin khi đó đã đưa ra một khẳng định nổi tiếng: “Chủ nghĩa cộng sản là chính quyền Xô viết cộng với điện khí hóa toàn quốc”[6].
Bác Hồ nói về chủ nghĩa cộng sản
Năm 1920, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc được Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của V.I.Lênin đăng trên báo L’Humanité (Nhân đạo). Luận cương của V.I.Lênin có một luận điểm rất quan trọng nói về con đường phát triển của các nước thuộc địa, phụ thuộc sau khi giành được độc lập: “Với sự giúp đỡ của giai cấp vô sản các nước tiên tiến, các nước lạc hậu có thể tiến tới chế độ Xô-viết, và qua những giai đoạn phát triển nhất định, tiến tới chủ nghĩa cộng sản, không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”[7].
Đầu năm 1923, trong Truyền đơn cổ động mua báo Le Paria (Người cùng khổ), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc”[8].
Trong bài viết “Công trình xây dựng chủ nghĩa cộng sản ở Liên Xô” (Báo Nhân Dân, số 53, ngày 10/4/1952), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Chủ nghĩa cộng sản là gì? Là mỗi người làm hết năng lực của mình, mỗi người được hưởng theo sự cần dùng của mình”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Chủ nghĩa tư bản là gì?”, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ về bản chất của chủ nghĩa tư bản: “Công nhân sản xuất các thứ của cải, song của cải ấy đều thành của cải của nhà tư bản. Bọn tư bản chỉ trả cho công nhân một số tiền công rất ít. Nhà tư bản thuê công nhân mục đích là cốt kiếm lãi. Công nhân vì không có tư liệu sản xuất, mà phải chịu bọn tư bản bóc lột”. Bên cạnh đó, Người cũng nêu rõ: “Nhà tư bản chẳng những bóc lột công nhân trong nước họ, mà còn xâm lược và bóc lột các nước khác. Do đó, chủ nghĩa tư bản trở nên chủ nghĩa đế quốc”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Chủ nghĩa cộng sản”, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chủ nghĩa xã hội tiến lên cao nữa là chủ nghĩa cộng sản… Dưới chế độ cộng sản, nguyên tắc là “Mọi người làm hết tài nǎng; ai cần dùng gì có nấy”. Nghĩa là: lúc đó mọi người đều có đạo đức; đối với mọi việc, ai cũng xung phong. Sản xuất thứ gì cũng phong phú. Cho nên ai cần gì có nấy. Cố nhiên tiêu dùng hợp lý và đúng mực, chứ không phải vì giàu mà lãng phí”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Đấu tranh để thực hiện chủ nghĩa cộng sản”, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói một cách giản dị, dễ hiểu: “Chế độ cộng sản là ai cũng no ấm, sung sướng, tự do; ai cũng thông thái và có đạo đức. Đó là một xã hội tốt đẹp vẻ vang. Trừ những bọn phản động quá sá, thì chắc ai cũng tán thành chế độ cộng sản. Hiểu rõ quy luật phát triển của xã hội, ra sức đấu tranh để thực hiện chế độ cộng sản tức là nhân sinh quan của người cách mạng”.
Trong bài viết “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin” đăng trên tạp chí Các vấn đề Phương Đông của Liên Xô nhân dịp kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của V.I.Lênin (1960), Chủ tịch Hồ Chí Minh nhớ lại: “Từng bước một, trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”[9]. Người cũng khẳng định: “Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và Nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”[10].
Trong bài “Cách mạng Tháng Mười vĩ đại mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc” (1987), Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhận định: “Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản từ chỗ chỉ là một ước mơ cao đẹp của loài người, sau Cách mạng Tháng Mười vĩ đại đã trở thành một hiện thực trong xã hội, có sức mạnh vô cùng to lớn lôi cuốn hàng nghìn triệu người vào hành động cách mạng, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”[11].
Chủ nghĩa Mác – Lênin nói về chủ nghĩa cộng sản
Từ nửa cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn tự do cạnh tranh bước sang giai đoạn độc quyền. Các tổ chức tư bản độc quyền trên thế giới tăng cường bóc lột giai cấp công nhân để thu lợi nhuận tối đa có thể. Sản xuất công nghiệp tăng nhanh; mâu thuẫn giai cấp ngày càng sâu sắc, dẫn đến nhiều cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản diễn ra với quy mô ngày càng lớn.
Ngay từ năm 1844, trong Bản thảo kinh tế - triết học năm 1844, Các Mác đã phê phán các nhà kinh tế học đương thời vì họ “coi người công nhân chỉ là một súc vật lao động, chỉ là một con vật mà nhu cầu được quy thành những nhu cầu thể xác thiết yếu nhất mà thôi”[1].
Tư tưởng giải phóng con người được thể hiện rõ nhất trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848). Trong tác phẩm này, Các Mác và Phriđơrich Ăngghen nhận định trong xã hội tư sản thì “những người lao động thì không được hưởng, mà những kẻ được hưởng lại không lao động”[2].
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản kêu gọi hành động cho một cuộc cách mạng vô sản để lật đổ trật tự xã hội tư sản và cuối cùng xây dựng thành công xã hội cộng sản chủ nghĩa, nơi người lao động có được tự do, bình đẳng, thoát khỏi áp bức, bóc lột.
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản khẳng định: “Chủ nghĩa cộng sản không tước bỏ của ai cái khả năng chiếm hữu những sản phẩm xã hội cả. Chủ nghĩa cộng sản chỉ tước bỏ quyền dùng sự chiếm hữu ấy để nô dịch lao động của người khác”[3].
Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản cũng khẳng định: “Thay cho xã hội tư sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người”[4].
Sau Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, trong “Sáng kiến vĩ đại” được viết năm 1919, V.I.Lênin nhận định: “Chủ nghĩa cộng sản có nghĩa là năng suất lao động cao hơn (so với năng suất lao động dưới chế độ tư bản) của những công nhân tự nguyện tự giác, liên hợp với nhau, sử dụng kỹ thuật hiện đại”[5].
Năm 1920, Hội đồng Dân ủy nước Nga Xô viết quyết định thành lập Ủy ban Quốc gia Điện khí hóa toàn Nga (GOELRO). V.I.Lênin khi đó đã đưa ra một khẳng định nổi tiếng: “Chủ nghĩa cộng sản là chính quyền Xô viết cộng với điện khí hóa toàn quốc”[6].
Bác Hồ nói về chủ nghĩa cộng sản
Năm 1920, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc được Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của V.I.Lênin đăng trên báo L’Humanité (Nhân đạo). Luận cương của V.I.Lênin có một luận điểm rất quan trọng nói về con đường phát triển của các nước thuộc địa, phụ thuộc sau khi giành được độc lập: “Với sự giúp đỡ của giai cấp vô sản các nước tiên tiến, các nước lạc hậu có thể tiến tới chế độ Xô-viết, và qua những giai đoạn phát triển nhất định, tiến tới chủ nghĩa cộng sản, không phải trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”[7].
Đầu năm 1923, trong Truyền đơn cổ động mua báo Le Paria (Người cùng khổ), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hòa bình, hạnh phúc”[8].
Trong bài viết “Công trình xây dựng chủ nghĩa cộng sản ở Liên Xô” (Báo Nhân Dân, số 53, ngày 10/4/1952), Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Chủ nghĩa cộng sản là gì? Là mỗi người làm hết năng lực của mình, mỗi người được hưởng theo sự cần dùng của mình”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Chủ nghĩa tư bản là gì?”, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ về bản chất của chủ nghĩa tư bản: “Công nhân sản xuất các thứ của cải, song của cải ấy đều thành của cải của nhà tư bản. Bọn tư bản chỉ trả cho công nhân một số tiền công rất ít. Nhà tư bản thuê công nhân mục đích là cốt kiếm lãi. Công nhân vì không có tư liệu sản xuất, mà phải chịu bọn tư bản bóc lột”. Bên cạnh đó, Người cũng nêu rõ: “Nhà tư bản chẳng những bóc lột công nhân trong nước họ, mà còn xâm lược và bóc lột các nước khác. Do đó, chủ nghĩa tư bản trở nên chủ nghĩa đế quốc”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Chủ nghĩa cộng sản”, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Chủ nghĩa xã hội tiến lên cao nữa là chủ nghĩa cộng sản… Dưới chế độ cộng sản, nguyên tắc là “Mọi người làm hết tài nǎng; ai cần dùng gì có nấy”. Nghĩa là: lúc đó mọi người đều có đạo đức; đối với mọi việc, ai cũng xung phong. Sản xuất thứ gì cũng phong phú. Cho nên ai cần gì có nấy. Cố nhiên tiêu dùng hợp lý và đúng mực, chứ không phải vì giàu mà lãng phí”.
Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1953), trong phần “Đấu tranh để thực hiện chủ nghĩa cộng sản”, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói một cách giản dị, dễ hiểu: “Chế độ cộng sản là ai cũng no ấm, sung sướng, tự do; ai cũng thông thái và có đạo đức. Đó là một xã hội tốt đẹp vẻ vang. Trừ những bọn phản động quá sá, thì chắc ai cũng tán thành chế độ cộng sản. Hiểu rõ quy luật phát triển của xã hội, ra sức đấu tranh để thực hiện chế độ cộng sản tức là nhân sinh quan của người cách mạng”.
Trong bài viết “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin” đăng trên tạp chí Các vấn đề Phương Đông của Liên Xô nhân dịp kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của V.I.Lênin (1960), Chủ tịch Hồ Chí Minh nhớ lại: “Từng bước một, trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”[9]. Người cũng khẳng định: “Chủ nghĩa Lênin đối với chúng ta, những người cách mạng và Nhân dân Việt Nam, không những là cái “cẩm nang” thần kỳ, không những là cái kim chỉ nam, mà còn là mặt trời soi sáng con đường chúng ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”[10].
Trong bài “Cách mạng Tháng Mười vĩ đại mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc” (1987), Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhận định: “Chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản từ chỗ chỉ là một ước mơ cao đẹp của loài người, sau Cách mạng Tháng Mười vĩ đại đã trở thành một hiện thực trong xã hội, có sức mạnh vô cùng to lớn lôi cuốn hàng nghìn triệu người vào hành động cách mạng, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội”[11].
[1] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, tập 42, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.83
[2] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, Tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. 1995, tr. 619
[3] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.618
[4] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 628.
[5] V.I.Lênin: Toàn tập, tập 39, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, 1977, tr. 25
[6] V.I. Lênin: Toàn tập, tập 26, Nxb. Tiến bộ, Mátxcơva, 1980, tr. 57
[7] V.I. Lênin: Toàn tập, tập 41, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr. 295
[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 1, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 496
[9] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009, tr. 228
[10] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 12, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 563.
[11] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 15, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 390