Chính sách nhà ở xã hội đặc thù: Cơ chế xác định giá bán, giá thuê
- Thứ sáu - 30/05/2025 10:56
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển nhà ở xã hội trên phạm vi toàn quốc. Được biểu quyết tán thành bởi đa số đại biểu, chiếm tới 96,44%
Nghị quyết này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6, riêng các nội dung do Chính phủ quy định chi tiết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7
Thành lập Quỹ nhà ở quốc gia
Nghị quyết đặc thù này bao gồm nhiều quy định đột phá. Nổi bật là việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, một quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ này có tư cách pháp nhân và được thành lập ở cả cấp Trung ương (do Chính phủ) và cấp địa phương (do UBND cấp tỉnh).
Mục tiêu chính của Quỹ là tập trung hình thành quỹ nhà ở để cho thuê. Điều này được kỳ vọng sẽ tiết kiệm nguồn lực về đất đai và cho phép nhiều đối tượng được sử dụng luân phiên quỹ nhà ở, đảm bảo giải quyết nhu cầu nhà ở ổn định, lâu dài cho những người không có khả năng mua nhà ở xã hội.
Báo cáo của Chính phủ chỉ ra rằng, hiện nay phần lớn quỹ nhà ở cho thuê từ doanh nghiệp thường bị bán đi sau một thời gian, thiếu tính ổn định cho người thuê.
Chính sách mới đơn giản hóa quy trình đầu tư
Đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang không sử dụng vốn đầu tư công, Nghị quyết cho phép giao chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời mà không cần thông qua đấu thầu.
Về quy hoạch chi tiết, nếu khu đất chưa có hoặc cần điều chỉnh quy hoạch chi tiết đã được duyệt, sẽ không phải thực hiện thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh nhiệm vụ quy hoạch chi tiết. Về thủ tục đầu tư xây dựng, dự án nhà ở xã hội không cần thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Thay vào đó, chủ đầu tư hoặc người quyết định đầu tư sẽ tự tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và chịu trách nhiệm đảm bảo tuân thủ pháp luật xây dựng.
Cơ chế xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội
Chủ đầu tư sẽ tự xây dựng giá hoặc thuê tư vấn thẩm tra dựa trên phương pháp xác định giá và lợi nhuận định mức. Việc xác định giá có thể thực hiện theo từng giai đoạn, phân kỳ hoặc toàn bộ dự án.
Sau khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư phải thực hiện kiểm toán, quyết toán chi phí và gửi cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra giá. Một điểm đáng chú ý là nếu giá theo kiểm toán, quyết toán cao hơn giá đã ký hợp đồng, chủ đầu tư không được thu thêm phần chênh lệch từ người mua/thuê mua. Ngược lại, nếu thấp hơn, chủ đầu tư phải hoàn trả lại phần chênh lệch.
Nghị quyết cũng làm rõ điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ. Đối tượng được hưởng chính sách là những người làm việc cách xa nơi ở.
Điều kiện cụ thể là chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, chưa sở hữu nhà ở hoặc có nhà ở nhưng ở xa địa điểm làm việc.
Trách nhiệm quy định chi tiết về trường hợp nhà ở cách xa địa điểm làm việc thuộc về UBND tỉnh dựa trên điều kiện thực tế của địa phương.
Đây là những chính sách được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, giải quyết bài toán nhà ở cho người dân, đóng góp vào sự ổn định và phát triển kinh tế.
Nghị quyết này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6, riêng các nội dung do Chính phủ quy định chi tiết sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7
Thành lập Quỹ nhà ở quốc gia
Nghị quyết đặc thù này bao gồm nhiều quy định đột phá. Nổi bật là việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia, một quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục đích lợi nhuận. Quỹ này có tư cách pháp nhân và được thành lập ở cả cấp Trung ương (do Chính phủ) và cấp địa phương (do UBND cấp tỉnh).
Mục tiêu chính của Quỹ là tập trung hình thành quỹ nhà ở để cho thuê. Điều này được kỳ vọng sẽ tiết kiệm nguồn lực về đất đai và cho phép nhiều đối tượng được sử dụng luân phiên quỹ nhà ở, đảm bảo giải quyết nhu cầu nhà ở ổn định, lâu dài cho những người không có khả năng mua nhà ở xã hội.
Báo cáo của Chính phủ chỉ ra rằng, hiện nay phần lớn quỹ nhà ở cho thuê từ doanh nghiệp thường bị bán đi sau một thời gian, thiếu tính ổn định cho người thuê.
Chính sách mới đơn giản hóa quy trình đầu tư
Đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang không sử dụng vốn đầu tư công, Nghị quyết cho phép giao chủ đầu tư và chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời mà không cần thông qua đấu thầu.
Về quy hoạch chi tiết, nếu khu đất chưa có hoặc cần điều chỉnh quy hoạch chi tiết đã được duyệt, sẽ không phải thực hiện thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh nhiệm vụ quy hoạch chi tiết. Về thủ tục đầu tư xây dựng, dự án nhà ở xã hội không cần thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi tại cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Thay vào đó, chủ đầu tư hoặc người quyết định đầu tư sẽ tự tổ chức thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và chịu trách nhiệm đảm bảo tuân thủ pháp luật xây dựng.
Cơ chế xác định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội
Chủ đầu tư sẽ tự xây dựng giá hoặc thuê tư vấn thẩm tra dựa trên phương pháp xác định giá và lợi nhuận định mức. Việc xác định giá có thể thực hiện theo từng giai đoạn, phân kỳ hoặc toàn bộ dự án.
Sau khi công trình hoàn thành, chủ đầu tư phải thực hiện kiểm toán, quyết toán chi phí và gửi cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra giá. Một điểm đáng chú ý là nếu giá theo kiểm toán, quyết toán cao hơn giá đã ký hợp đồng, chủ đầu tư không được thu thêm phần chênh lệch từ người mua/thuê mua. Ngược lại, nếu thấp hơn, chủ đầu tư phải hoàn trả lại phần chênh lệch.
Nghị quyết cũng làm rõ điều kiện về nhà ở để được hưởng chính sách hỗ trợ. Đối tượng được hưởng chính sách là những người làm việc cách xa nơi ở.
Điều kiện cụ thể là chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, chưa sở hữu nhà ở hoặc có nhà ở nhưng ở xa địa điểm làm việc.
Trách nhiệm quy định chi tiết về trường hợp nhà ở cách xa địa điểm làm việc thuộc về UBND tỉnh dựa trên điều kiện thực tế của địa phương.
Đây là những chính sách được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mạnh mẽ, giải quyết bài toán nhà ở cho người dân, đóng góp vào sự ổn định và phát triển kinh tế.