THỜI TIẾT GIAO MÙA ĐỀ PHÒNG SỐT VI – RÚT Ở TRẺ
- Thứ ba - 04/05/2021 15:47
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Thời tiết chuyển mùa từ lạnh đột ngột sang nóng, kèm theo mưa là điều kiện thuận lợi cho các loại virut gây bệnh phát triển mạnh. Theo các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi, thời gian qua có rất nhiều trẻ nhập viện do bị sốt vi rút, đây cũng là thời điểm dễ mắc những bệnh về rối loạn tiêu hóa và viêm đường hô hấp trên, viêm tai mũi họng,... Đặc biệt nhiều trẻ nhập viện liên quan đến bệnh hô hấp và sốt do vi rút.
Nhận biết các dấu hiệu khi trẻ bị sốt virut
Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo,...
Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ...
Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là đại tiện lỏng, không có máu, chất nhày.
Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.
Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.
Viêm kết mạc mắt:: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.
Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.
Phụ huynh nên kiên trì hạ sốt và bù nước:
Sốt do vi rút, trẻ sốt cao liên tục trong nhiều ngày, có những trẻ chỉ sốt về đêm, về chiều, rồi kèm theo các triệu chứng sổ mũi nhiều, họng đỏ gây kích thích khiến bé có tiếng ho, rồi có cảm giác bé nuốt vướng, nôn trớ...
Các bác sĩ khuyến cáo: Kháng sinh không có hiệu quả điều trị sốt vi rút. Trẻ đã bị sốt cao liên tục trong nhiều ngày, cơ thể đã mệt mỏi nay lại uống thêm kháng sinh, sức đề kháng càng giảm. Có trẻ còn bị tác dụng phụ của kháng sinh gây đi ngoài... sức khỏe càng yếu, khiến sốt càng kéo dài. Vì thế, điều quan trọng là dùng thuốc hạ sốt và bổ sung thêm nước (nước trái cây, dung dịch oresol...). Lưu ý, nhiều trường hợp, trẻ mới dùng thuốc hạ sốt được 2 - 3 tiếng đã tái sốt lại thì không cho trẻ uống tiếp thuốc hạ sốt mà cần chườm khăn ấm vào bẹn, nách, trán... Nếu trẻ kèm theo triệu chứng sổ mũi nhiều thì cần rửa nước muối sinh lý hàng ngày giúp mũi thông thoáng.
Phải đưa trẻ đến khám ngay tại cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau:
- Sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không hiệu quả.
- Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.
Cách chăm sóc trẻ bệnh
Các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu vẫn là điều trị triệu chứng. Trẻ bị sốt virus thường khỏi bệnh trong 7 ngày, tuy nhiên nếu không phát hiện và điều trị sớm rất dễ bị biến chứng sang viêm phế quản phổi. Đây là biến chứng nặng thường gặp và bùng phát thành dịch với diễn biến phức tạp và nguy hiểm. Trẻ em khi bị sốt cáo 39o - 40oC độ C kèm theo mệt mỏi, đau cơ, đau họng, chán ăn, quấy khóc… nếu không được hạ sốt kịp thời, trẻ dễ bị co giật, có thể dẫn đến suy hô hấp, thiếu ôxy não, làm suy giảm trí tuệ hoặc nặng hơn là để lại di chứng nặng nề về não. Vì vậy, khi sốt từ 38,5oC trở lên cần sử dụng thuốc hạ sốt là paracetamol. Có thể sử dụng thuốc chống co giật đặc biệt là trẻ em có tiền sử co giật khi sốt cao (có chỉ định của bác sĩ ). Nếu sốt cao liên tục mà chưa đủ thời gian 4 đến 6 tiếng để uống tiếp thuốc hạ sốt thì cần chườm khăn ấm vào trán, mặt, cổ, bẹn, nách, lưng, bụng.
Không dùng nước đá hoặc nước quá lạnh, quá nóng để lau cho trẻ. Khi trẻ nóng sốt nên cho trẻ mặc quần áo thoáng mát. Khi sốt cao gây nên tình trạng mất nước, rối loạn cân bằng điện giải, nên có biện pháp bù lại lượng nước và điện giải đã mất bằng oresol, cháo muối loãng, nước cam, chanh... Đối với trẻ em có tiền sử co giật, nếu trẻ bị co giật thì cần phải cởi bỏ quần áo, lau mát và sử dụng thuốc hạ sốt qua đường hậu môn. Cần đến ngay bệnh viện điều trị kịp thời, không để suy hô hấp nặng mới đi cấp cứu.
Để đề phòng bội nhiễm trẻ nhỏ cần được vệ sinh răng, miệng, mắt sạch sẽ bằng cách xúc họng bằng nước muối loãng, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9% tránh bội nhiễm đường hô hấp.
Cần ăn các thức ăn lỏng, dễ tiêu, giàu dinh dưỡng, tăng cường ăn và uống nước hoa quả, đây là một yếu tố quan trọng nhằm tăng sức đề kháng cho cơ thể giúp lui bệnh nhanh hơn.
Chú ý: Phải đưa trẻ đến khám ngay khi có các dấu hiệu sau: Khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Sốt li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày. Sốt virus rất dễ gây thành dịch nên khi mắc bệnh cần cách ly trẻ bị bệnh (có thể cho trẻ nghỉ học) vì dễ lây cho nhiều trẻ khác.
Về phòng bệnh
Trong thời điểm giao mùa, muốn cho cơ thể luôn có sức đề kháng tốt cần uống đủ nước và bổ sung các thực phẩm giầu kẽm, viatmin A, vitamin C hỗ trợ tăng cường sức đề kháng toàn diện cho cơ thể. Thực phẩm chứa nhiều vitamin C bao gồm: Cam, quýt, lê, dâu tây, rau cần, ớt xanh,...Thực phẩm chứa kẽm bao gồm: Con hàu, thịt nạc, gan lợn, các loại cá, lòng đỏ trứng.... Thực phẩm chứa nhiều vitamin A gồm: cà rốt, gan động vật, thịt đỏ, rau ngót, đu đủ (quả màu đỏ)…
Ngoài ra cần bảo đảm chế độ ngủ nghỉ hợp lý và cần tạo thói quen vệ sinh cá nhân tốt như: Chăm sóc răng miệng, rửa tay sạch sẽ - đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và chơi đùa cũng sẽ giúp trẻ loại bỏ hiệu quả những tác nhân gây bệnh nguy hiểm từ chính đôi bàn tay của mình.
Sốt cao: Đây là biểu hiện thường gặp ở những trường hợp sốt do virut, thường từ 38-39oC, thậm chí 40-41oC. Khi hạ sốt trẻ lại tỉnh táo, chơi bình thường; đau mình mẩy: ở trẻ lớn thì đau cơ bắp, trẻ thường kêu đau khắp mình, trẻ nhỏ có thể quấy khóc; đau đầu: một số trường hợp trẻ có thể đau đầu nhưng vẫn tỉnh táo,...
Viêm long đường hô hấp: Các biểu hiện viêm long đường hô hấp như ho, chảy nước mũi, hắt hơi, họng có thể đỏ...
Rối loạn tiêu hóa: Thường xuất hiện sớm nếu nguyên nhân gây sốt do virut đường tiêu hóa, cũng có thể xuất hiện muộn hơn vài ngày sau khi sốt với đặc điểm là đại tiện lỏng, không có máu, chất nhày.
Viêm hạch: Đặc biệt là các hạch vùng đầu, mặt, cổ thường sưng to, đau có thể nhìn hoặc sờ thấy.
Phát ban: Thường xuất hiện 2-3 ngày sau khi sốt, khi xuất hiện ban thì sẽ đỡ sốt.
Viêm kết mạc mắt:: Kết mạc mắt có thể đỏ, có dử mắt, chảy nước mắt.
Nôn: Có thể trẻ nôn nhiều lần nhưng thường xuất hiện sau khi ăn.
Phụ huynh nên kiên trì hạ sốt và bù nước:
Sốt do vi rút, trẻ sốt cao liên tục trong nhiều ngày, có những trẻ chỉ sốt về đêm, về chiều, rồi kèm theo các triệu chứng sổ mũi nhiều, họng đỏ gây kích thích khiến bé có tiếng ho, rồi có cảm giác bé nuốt vướng, nôn trớ...
Các bác sĩ khuyến cáo: Kháng sinh không có hiệu quả điều trị sốt vi rút. Trẻ đã bị sốt cao liên tục trong nhiều ngày, cơ thể đã mệt mỏi nay lại uống thêm kháng sinh, sức đề kháng càng giảm. Có trẻ còn bị tác dụng phụ của kháng sinh gây đi ngoài... sức khỏe càng yếu, khiến sốt càng kéo dài. Vì thế, điều quan trọng là dùng thuốc hạ sốt và bổ sung thêm nước (nước trái cây, dung dịch oresol...). Lưu ý, nhiều trường hợp, trẻ mới dùng thuốc hạ sốt được 2 - 3 tiếng đã tái sốt lại thì không cho trẻ uống tiếp thuốc hạ sốt mà cần chườm khăn ấm vào bẹn, nách, trán... Nếu trẻ kèm theo triệu chứng sổ mũi nhiều thì cần rửa nước muối sinh lý hàng ngày giúp mũi thông thoáng.
Phải đưa trẻ đến khám ngay tại cơ sở y tế khi có các dấu hiệu sau:
- Sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không hiệu quả.
- Lơ mơ, li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục, tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày.
Cách chăm sóc trẻ bệnh
Các bệnh do virut gây ra hầu hết chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu vẫn là điều trị triệu chứng. Trẻ bị sốt virus thường khỏi bệnh trong 7 ngày, tuy nhiên nếu không phát hiện và điều trị sớm rất dễ bị biến chứng sang viêm phế quản phổi. Đây là biến chứng nặng thường gặp và bùng phát thành dịch với diễn biến phức tạp và nguy hiểm. Trẻ em khi bị sốt cáo 39o - 40oC độ C kèm theo mệt mỏi, đau cơ, đau họng, chán ăn, quấy khóc… nếu không được hạ sốt kịp thời, trẻ dễ bị co giật, có thể dẫn đến suy hô hấp, thiếu ôxy não, làm suy giảm trí tuệ hoặc nặng hơn là để lại di chứng nặng nề về não. Vì vậy, khi sốt từ 38,5oC trở lên cần sử dụng thuốc hạ sốt là paracetamol. Có thể sử dụng thuốc chống co giật đặc biệt là trẻ em có tiền sử co giật khi sốt cao (có chỉ định của bác sĩ ). Nếu sốt cao liên tục mà chưa đủ thời gian 4 đến 6 tiếng để uống tiếp thuốc hạ sốt thì cần chườm khăn ấm vào trán, mặt, cổ, bẹn, nách, lưng, bụng.
Không dùng nước đá hoặc nước quá lạnh, quá nóng để lau cho trẻ. Khi trẻ nóng sốt nên cho trẻ mặc quần áo thoáng mát. Khi sốt cao gây nên tình trạng mất nước, rối loạn cân bằng điện giải, nên có biện pháp bù lại lượng nước và điện giải đã mất bằng oresol, cháo muối loãng, nước cam, chanh... Đối với trẻ em có tiền sử co giật, nếu trẻ bị co giật thì cần phải cởi bỏ quần áo, lau mát và sử dụng thuốc hạ sốt qua đường hậu môn. Cần đến ngay bệnh viện điều trị kịp thời, không để suy hô hấp nặng mới đi cấp cứu.
Để đề phòng bội nhiễm trẻ nhỏ cần được vệ sinh răng, miệng, mắt sạch sẽ bằng cách xúc họng bằng nước muối loãng, nhỏ mắt, mũi bằng natriclorid 0,9% tránh bội nhiễm đường hô hấp.
Cần ăn các thức ăn lỏng, dễ tiêu, giàu dinh dưỡng, tăng cường ăn và uống nước hoa quả, đây là một yếu tố quan trọng nhằm tăng sức đề kháng cho cơ thể giúp lui bệnh nhanh hơn.
Chú ý: Phải đưa trẻ đến khám ngay khi có các dấu hiệu sau: Khi trẻ sốt cao trên 38,5oC, đặc biệt là trên 39oC mà dùng thuốc hạ sốt không đáp ứng. Sốt li bì, ngủ nhiều, xuất hiện co giật, đau đầu liên tục và tăng dần, buồn nôn, nôn khan nhiều lần, sốt kéo dài trên 5 ngày. Sốt virus rất dễ gây thành dịch nên khi mắc bệnh cần cách ly trẻ bị bệnh (có thể cho trẻ nghỉ học) vì dễ lây cho nhiều trẻ khác.
Về phòng bệnh
Trong thời điểm giao mùa, muốn cho cơ thể luôn có sức đề kháng tốt cần uống đủ nước và bổ sung các thực phẩm giầu kẽm, viatmin A, vitamin C hỗ trợ tăng cường sức đề kháng toàn diện cho cơ thể. Thực phẩm chứa nhiều vitamin C bao gồm: Cam, quýt, lê, dâu tây, rau cần, ớt xanh,...Thực phẩm chứa kẽm bao gồm: Con hàu, thịt nạc, gan lợn, các loại cá, lòng đỏ trứng.... Thực phẩm chứa nhiều vitamin A gồm: cà rốt, gan động vật, thịt đỏ, rau ngót, đu đủ (quả màu đỏ)…
Ngoài ra cần bảo đảm chế độ ngủ nghỉ hợp lý và cần tạo thói quen vệ sinh cá nhân tốt như: Chăm sóc răng miệng, rửa tay sạch sẽ - đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và chơi đùa cũng sẽ giúp trẻ loại bỏ hiệu quả những tác nhân gây bệnh nguy hiểm từ chính đôi bàn tay của mình.