Bốn nạn nhân trong hai vụ ngộ độc (gồm 1 nam, 3 nữ) đều là người trưởng thành. Dù may mắn không có trường hợp tử vong, nhưng các sự việc này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo, nhắc nhở người dân thận trọng hơn khi hái và sử dụng rau rừng, đặc biệt là phải nhận diện kỹ, tránh đưa những loại cây lạ vào bữa ăn gia đình.
Suýt mất mạng vì ăn nhầm lá rừng
Chiều 2/4, hai vợ chồng cùng em gái vào khu vực ven rừng gần nhà hái rau về nấu ăn. Loại cây được hái có lá to, cuống dài, hoa trắng, hình dạng gần giống hoa loa kèn.
Sau khi ăn, cả ba người xuất hiện các triệu chứng bất thường như nôn liên tục, mê man, rối loạn hành vi, khó thở, tức ngực, tê lưỡi, mất kiểm soát tiểu tiện. Tình trạng diễn tiến nhanh, có dấu hiệu ngộ độc nặng.
Phát hiện các nạn nhân rơi vào tình trạng nguy kịch, người thân cùng dân bản nhanh chóng đưa cả 3 người đến Trung tâm Y tế Kỳ Sơn để cấp cứu.
Loài cây nghi gây ngộ độc cho 3 người trong gia đình.
Theo BS Sầm Văn Hải, Giám đốc Trung tâm Y tế Kỳ Sơn, khi nhập viện, các bệnh nhân đều có dấu hiệu ngộ độc nặng, mạch nhanh, nhịp thở tăng. Ngay sau đó, các y bác sĩ đã khẩn trương triển khai các biện pháp cấp cứu, xử trí ngộ độc theo phác đồ chuyên môn.
Hai bệnh nhân là vợ chồng đáp ứng điều trị khá nhanh, tình trạng dần ổn định sau khoảng 30 phút. Riêng trường hợp còn lại nặng hơn, phải theo dõi và xử trí kéo dài nhiều giờ.
Trước đó, ngày 1/4, cũng tại xã Nậm Cắn, chị Moong Thị C. (26 tuổi) được đưa vào Trung tâm Y tế Kỳ Sơn trong tình trạng nguy kịch sau khi ăn nhầm cây lá ngón hái từ rừng.
Theo Trung tâm Y tế Kỳ Sơn, khoảng 2 giờ sau khi ăn, bệnh nhân xuất hiện các biểu hiện nặng như tri giác giảm, khó đánh thức, thở ngáp, tím tái, nhịp tim nhanh, huyết áp tụt, đồng tử giãn.
Xác định đây là ca ngộ độc cấp có nguy cơ tử vong cao, các bác sĩ Khoa hồi sức cấp cứu nhanh chóng triển khai các biện pháp hồi sức tích cực, đảm bảo hô hấp, ổn định tuần hoàn và theo dõi sát các chỉ số sinh tồn theo phác đồ điều trị.
Nhờ được cấp cứu kịp thời, đến chiều 2/4, bệnh nhân đã tỉnh táo, có thể giao tiếp bình thường, các chỉ số sinh tồn ổn định và tiếp tục được theo dõi để phòng ngừa biến chứng.
Cảnh báo từ thói quen ăn rau rừng
Theo BS Sầm Văn Hải, trong tự nhiên có nhiều loại cây có hình dáng tương tự rau ăn được nhưng chứa độc tố nguy hiểm, dễ gây nhầm lẫn. Đặc biệt, cây lá ngón là loài cực độc, thường mọc ở khu vực rừng núi. Toàn bộ cây đều chứa độc tố có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và tử vong nhanh nếu không được cấp cứu kịp thời.
Từ các vụ ngộ độc xảy ra trên địa bàn, BS Sầm Văn Hải đưa ra nhiều khuyến cáo người dân cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng các loại rau rừng, nhất là những loại chưa rõ nguồn gốc, chưa được nhận diện chính xác.
Thực tế cho thấy trong tự nhiên, nhiều loại cây có hình dáng, màu sắc rất giống rau ăn được nhưng lại chứa độc tố nguy hiểm, có thể gây ngộ độc cấp tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Tại các huyện miền núi phía tây Nghệ An, việc sử dụng rau rừng vốn là tập quán quen thuộc của người dân. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế lưu ý người dân không nên tự ý sử dụng các loại lá, hoa, củ, rễ cây rừng khi chưa hiểu rõ đặc tính. Chỉ nên dùng những loại đã được xác định an toàn, có nguồn gốc rõ ràng, nếu còn nghi ngờ thì tuyệt đối không sử dụng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn, chóng mặt, khó thở, rối loạn ý thức… sau khi ăn, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo không nên chủ quan tự xử trí tại nhà nếu không có kiến thức chuyên môn, bởi việc sơ cứu không đúng cách có thể khiến tình trạng nặng hơn. Trong các trường hợp ngộ độc, thời gian cấp cứu sớm đóng vai trò quyết định đến khả năng hồi phục của bệnh nhân.
Cây lá ngón.
Đáng chú ý, cây lá ngón là một trong những loài có độc tính rất cao, thường gặp ở khu vực rừng núi. Cây thuộc dạng dây leo, thân nhẵn, lá mọc đối, hình mác, hoa màu vàng mọc thành chùm. Toàn bộ cây đều chứa độc tố mạnh, có thể tác động nhanh lên hệ thần kinh, gây liệt cơ, suy hô hấp và tử vong chỉ sau vài giờ nếu không được cấp cứu kịp thời.
Để phòng tránh, người dân cần nắm rõ đặc điểm nhận diện, tuyệt đối không sử dụng bất kỳ bộ phận nào của loại cây này. Khi phát hiện người có dấu hiệu ngộ độc, cần sơ cứu ban đầu nếu còn tỉnh nên nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế.
TH