Kỳ vọng cú hích phát triển cây dược liệu ở Nghệ An

Thứ ba - 29/09/2026 07:32 7 0

Nhằm phát triển nhanh cây dược liệu, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo phát triển dược liệu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030.

Kỳ vọng cú hích phát triển cây dược liệu ở Nghệ An

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, đến năm 2024, toàn tỉnh có 1.485.456ha đất nông nghiệp (chiếm 90,1% diện tích tự nhiên của tỉnh), trong đó diện tích có rừng là 973.012ha, diện tích rừng trồng mới tập trung 26.764ha, đất trồng lúa 108.142ha, đất trồng cây lâu năm hơn 94.738ha, đất trồng cây hàng năm khác là 89.816ha...

Phát triển vùng nguyên liệu tại Công ty cổ phẩn Dược liệu Pù Mát. Ảnh: Việt Khánh.

Trong danh mục 100 cây dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao mà Bộ Y tế đã công bố thì Nghệ An có thể phát triển được các cây như ba kích, sâm, bạc hà, bồ công anh, hoài sơn, cúc hoa vàng, dây thìa canh, cà gai leo, hà thủ ô, sen, đinh lăng, thảo quyết minh, gấc, sả, quế, hòe, lạc tiên, nghệ, gừng, xạ đen, tía tô, húng quế, nấm linh chi, giảo cổ lam, tam thất bắc, ngải cứu...
Theo số liệu của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Nghệ An, đến năm 2025, tổng diện tích cây dược liệu trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 3.180ha, tập trung chủ yếu ở khu vực miền núi và trung du. Một số cây dược liệu chủ lực như gừng khoảng 988ha, sả 842ha, nghệ 503ha, quế trên 500ha, cà gai leo hơn 103ha, ngải cứu khoảng 109ha… Trong đó có khoảng 1.450ha được tổ chức sản xuất, liên kết thông qua hợp tác xã, tổ hợp tác và các mô hình liên kết với doanh nghiệp.

Mô hình trồng sâm của Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam tại Nghệ An. Ảnh: Việt Khánh.

Toàn tỉnh hiện có trên 40 hợp tác xã và khoảng 75 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực dược liệu. Các hợp tác xã từng bước đảm nhận vai trò tập hợp hộ dân, xây dựng vùng nguyên liệu, cung ứng giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật, sơ chế, chế biến và kết nối tiêu thụ sản phẩm.
Các sản phẩm được sản xuất ra như trà rất đa dạng như cà gai leo, trà chè dây, cao dây thìa canh, cao đinh lăng, tinh bột nghệ, viên nghệ mật ong, viện nghệ tam thất, bột sắn dây, cao tía tô, sữa tắm tía tô, dầu sả, dầu hương nhu, mướp đắng rừng, nấm linh chi, giảo cổ lam, hạt sen, tâm sen, hòe, nhân trần...
Hiện nay có gần 200 dòng sản phẩm dược liệu của các hợp tác xã đã được chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên. Ngoài các hợp tác xã, tổ hợp tác, đã có một số doanh nghiệp đầu tư sản xuất cây dược liệu như Công ty cổ phần dược liệu Pù Mát, Mường Lống, Công ty cổ phần Tập đoàn Y dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp, các hợp tác xã chủ yếu sản xuất, kinh doanh cây dược liệu ở quy mô nhỏ, thiết bị, công nghệ chế biến đơn giản, sản lượng còn thấp và chưa khuyến khích được nhiều hộ nông dân tham gia trồng nguyên liệu nên hiệu quả sản xuất, kinh doanh chưa cao.

Nghệ An có tiềm năng phát triển cây dược liệu rất lớn. Ảnh: Việt Khánh.

Nhằm phát triển nhanh cây dược liệu, ngày 26/6/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Quyết định số 980-QĐ/TU thành lập Ban Chỉ đạo phát triển dược liệu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045. Ban Chỉ đạo có Trưởng Ban là đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy, 3 Phó Trưởng Ban là đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Giám đốc Sở Y tế cùng người đứng đầu một số ban ngành chức năng và 56 bí thư đảng ủy, 56 chủ tịch UBND xã.
Cây dược liệu yêu cầu quy trình chọn giống, kỹ thuật chăm sóc, thu hái chặt chẽ nên phải tăng cường công tác khuyến nông, tập huấn, hướng dẫn cho người trồng nguyên liệu. Khó khăn lớn nhất hiện nay ở địa phương là chưa thu hút được một số nhà đầu tư, doanh nghiệp mạnh đến xây dựng nhà máy có công suất lớn, chế biến sâu, tạo ra nhiều sản phẩm có thương hiệu để tiêu thụ trong và ngoài nước. Trên cơ sở đó thu mua hết nguyên liệu với giá hợp lý, góp phần giải quyết việc làm và cải thiện đời sống cho bà con nông dân…

Trồng cây trà hoa vàng tại xã Thông Thụ, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Đình Tiệp.

Nhận thức sâu sắc cây dược liệu vừa là nguyên liệu để sản xuất một số loại thuốc Bắc, thuốc Nam, góp phần chăm sóc, điều trị bệnh cho Nhân dân, vừa là nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp chế biến hương liệu, hóa mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, ẩm thực…, đồng thời là cây có hiệu quả kinh tế cao nhất so với các cây trồng hiện có trên cùng đơn vị đất đai và góp phần phát triển loại hình du lịch sinh thái, cấp ủy, chính quyền các cấp của tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo phát triển rất quyết liệt.
Tin tưởng diện tích cây dược liệu sẽ được đầu tư mở rộng và thâm canh tăng năng suất trong thời gian tới, góp phần quan trọng cung ứng nguyên liệu cho ngành công nghiệp dược phẩm của tỉnh.
Nghệ An là một trong những tỉnh có diện tích đất để phát triển cây dược liệu làm nguyên liệu cho công nghiệp dược phẩm rất lớn. Cây dược liệu ở Nghệ An có thể trồng trên vùng đất cát pha ven biển, vùng trung du và miền núi, kể cả đất dưới tán rừng nguyên sinh, rừng trồng gắn với bảo vệ rừng.