Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội quý III/2026

Thứ ba - 29/09/2026 07:20 13 0

Chiều 28/9/2026, Ban Chỉ đạo 57 Trung ương tổ chức phiên họp Chuyên đề về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội đánh giá kết quả công tác Quý III/2026. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương chủ trì phiên họp.

Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 57 tỉnh chủ trì. Tham dự phiên họp có các đồng chí Phó Trưởng Ban Chỉ đạo và thành viên Ban Chỉ đạo tỉnh theo Quyết định số 1521-QĐ/TU, ngày 08/9/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; lãnh đạo và chuyên viên theo dõi của Văn phòng Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh, Công an tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nội vụ, Sở Tài chính.

Quang cảnh phiên họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh chủ trì tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Xoá bỏ 03 nghịch lý và tập trung thảo luận vào 04 nhóm nội dung
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương cho biết, hôm nay, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã tổ chức Phiên họp đầu tiên sau khi được kiện toàn. Phiên họp tập trung đánh giá vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST và CĐS) đối với tăng trưởng kinh tế - xã hội, đồng thời kiểm điểm kết quả công tác quý III/2026.
Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt từ 10% trở lên. Trong 6 tháng đầu năm, tốc độ tăng trưởng GDP đã đạt 8,18%. Để hoàn thành kế hoạch cả năm, nhiệm vụ trọng tâm của 6 tháng cuối năm là phải đạt mức tăng trưởng xấp xỉ 12% (11,9%).

Các đại biểu tham dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương cho biết, các động lực truyền thống về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu vẫn có vai trò quan trọng. Nhưng dư địa dựa vào vốn và lao động giá rẻ không thể giúp duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số liên tục và bền vững. Con đường duy nhất là tăng năng suất, và việc đó chỉ có thể đến từ KHCN, ĐMST và CĐS. Nghị quyết 57 đã xác định đến năm 2030, quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP và đóng góp của TFP vào tăng trưởng là trên 55%. Vì vậy, KHCN, ĐMST và CĐS không còn là động lực bổ trợ, mà phải trở thành động lực chủ yếu, trực tiếp và đo đếm được bằng các kết quả tăng trưởng cụ thể và đặc biệt là đóng góp trực tiếp vào việc tăng năng suất và tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Tuy nhiên, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ 03 nghịch lý là kết quả thực tế chưa tương xứng với chủ trương, nguồn lực, đặc biệt là với quyết tâm chính trị rất cao; chưa tạo ra nhiều sản phẩm chiến lược cụ thể; chưa đóng góp rõ nét vào tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực quản trị quốc gia. Cần tiếp tục phấn đấu rất quyết liệt để có sự lan tỏa từ tăng trưởng từ KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia vào sự phát triển kinh tế của đất nước.
Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn ở nhận thức, chủ trương hay nguồn lực, mà là năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm đến cùng của từng cơ quan, từng đơn vị, nhất là người đứng đầu. Nơi nào người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo thì có sản phẩm, kết quả cụ thể; nơi nào làm hình thức thì chuyển biến hạn chế. Hiện đã làm khá tốt phần mở đường, nhưng phần ra sản phẩm, ra doanh thu, ra tăng trưởng thì còn chậm và chưa đáp ứng được kỳ vọng cũng như yêu cầu đặt ra.
Để tạo chuyển biến thực chất, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương yêu cầu thay đổi tư duy quản lý, lấy thước đo hiệu quả là năng suất lao động, doanh thu công nghệ số, giá trị gia tăng và mức đóng góp vào GDP/GRDP chứ không dựa vào số lượng văn bản, đề tài hay nền tảng. Mỗi nhiệm vụ triển khai phải làm rõ 04 câu hỏi: Đóng góp bao nhiêu vào tăng trưởng? Ai là người chịu trách nhiệm? Nguồn lực lấy từ đâu? Khi nào có kết quả cụ thể?.
Đồng thời, trọng tâm chỉ đạo sẽ chuyển mạnh từ Chính phủ số sang Kinh tế số và Xã hội số; phân vai rõ ràng giữa cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và viện/trường; sử dụng mua sắm công và đầu tư công làm thị trường kích cầu ban đầu cho các sản phẩm công nghệ.
Phiên họp sẽ thảo luận 04 nhóm nội dung gồm: Nâng cao năng lực thương mại hóa; tăng cường năng lực nghiên cứu, ứng dụng; phát huy vai trò trung tâm của doanh nghiệp, cơ chế liên kết viện - trường - doanh nghiệp và cơ chế đặt hàng, mua sắm sản phẩm công nghệ đầu tiên. CĐS phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển dữ liệu, hạ tầng số, nền tảng số, kinh tế số, xã hội số và công nghiệp công nghệ số; bảo đảm dữ liệu tạo ra giá trị kinh tế theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và cơ chế; lượng hóa đóng góp vào tăng trưởng, tháo gỡ vướng mắc về thể chế, cơ chế tài chính, giải ngân và chấp nhận rủi ro có kiểm soát cho KHCN, ĐMST. Kiểm điểm và thực thi nhiệm vụ, dánh giá việc thực hiện nhiệm vụ Ban Chỉ đạo giao trong Quý III/2026, kiểm điểm Kế hoạch hành động 100 ngày về chuyển đổi số, xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu và nhiệm vụ trọng tâm quý IV.
Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương đề nghị các đồng chí đi thẳng vào các vấn đề khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn, nguyên nhân, đề xuất, kiến nghị các giải pháp cụ thể. Ngay sau phiên họp, từng Bộ, ngành, địa phương phải bắt tay vào làm ngay những việc cụ thể, có sản phẩm và tiến độ rõ ràng để đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng của ngành và địa phương mình với tinh thần quyết tâm cao, hành động quyết liệt, "nói đi đôi với làm", lấy sản phẩm và tăng trưởng thực tế làm thước đo.
Đóng góp của Chuyển đổi số và Kinh tế số vào GDP tiếp tục tăng trưởng
Đối với Nghị quyết 57-NQ/TW, toàn hệ thống hiện theo dõi 2.011 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 1.326 nhiệm vụ, thực hiện thường xuyên 482 nhiệm vụ, đang thực hiện 176 nhiệm vụ và quá hạn 27 nhiệm vụ. Trong 92 nhiệm vụ thuộc Kế hoạch 05-KH/BCĐTW và Quyết định 88/QĐ-BCĐCP, có 04 nhiệm vụ đã hoàn thành có sản phẩm cụ thể, 82 nhiệm vụ đang thực hiện và 06 nhiệm vụ quá hạn. Đã có 33/34 địa phương hoàn thành kiện toàn Ban Chỉ đạo theo quy định, đồng thời chuyển giao chức năng Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo để bảo đảm chỉ đạo tập trung, thống nhất. Các địa phương đã đẩy mạnh cấp Phiếu Lý lịch tư pháp điện tử, Học bạ số và tích hợp trên 34,02 triệu Sổ sức khỏe điện tử lên VNeID.
Đã hoàn thành đồng bộ 08/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu về Trung tâm Dữ liệu quốc gia và kết nối, đồng bộ thành công 69/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết số 11/NQ-CP.
Về xử lý vùng lõm sóng, Bộ Khoa học và Công nghệ đang theo dõi 117 điểm tại 11 tỉnh, thành phố; ngày 22/9/2026 đã phối hợp bàn giao thiết bị Starlink cho 02 bản thuộc tỉnh Sơn La. Đối với 79 nền tảng số dùng chung, hiện có 31 nền tảng đang hoạt động, 13 nền tảng đang thử nghiệm và 35 nền tảng chưa triển khai. Nền tảng kết nối các cơ quan Đảng phục vụ 7.517 điểm kết nối bảo mật đến ngày 15/9/2026, Hệ thống Điều hành tác nghiệp đạt tỷ lệ phát hành văn bản điện tử 94% (179.700/191.000 văn bản), Ứng dụng Tuyên giáo vượt mốc 1 triệu người dùng và Sổ tay đảng viên điện tử ghi nhận 1,4 triệu lượt điểm danh sinh hoạt chi bộ.
Theo ước tính của Bộ Tài chính, tỷ trọng giá trị tăng thêm của KHCN và CĐS trong GDP tăng từ khoảng 15,29% năm 2020 lên 16,51% năm 2025. Riêng năm 2025, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số ước đạt 14,02% GDP (kinh tế số lõi chiếm 8,42%, phần tạo thêm do số hóa chiếm 5,60%)…
Rõ người, rõ việc, đúng tiến độ, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế
Qua nghe báo cáo và ý kiến phát biểu của các Bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng - Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương yêu cầu đối với các Bộ, cơ quan và địa phương, nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là phải rà soát, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ chậm tiến độ đã được chỉ ra. Các Bộ, ngành và địa phương phải chủ động rà soát lại toàn bộ công việc được giao, tập trung triển khai quyết liệt để hoàn thành đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng và tuyệt đối không để phát sinh thêm nhiệm vụ quá hạn mới. Hằng tháng, việc đánh giá tiến độ thực hiện nhiệm vụ sẽ được đưa vào định kỳ phiên họp Chính phủ và Bộ trưởng các Bộ phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chính phủ.
Về công tác hoàn thiện thể chế và tài chính, các Bộ, ngành được giao nhiệm vụ phải khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc, điểm nghẽn về KHCN, ĐMST và CĐS.
Trong việc phát triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai Đề án 06, các Bộ, ngành và địa phương phải nâng cao quyết tâm, đẩy nhanh tiến độ đối soát, tích hợp và chuẩn hóa dữ liệu. Các Bộ, ngành: Giáo dục và Đào tạo, Nội vụ, Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Tư pháp, Tài chính và Tòa án nhân dân tối cao phải tập trung tối đa nguồn lực khắc phục hạn chế để hoàn thành các cơ sở dữ liệu được giao theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Trong đó, các cơ sở dữ liệu về giáo dục, an sinh xã hội, cán bộ công chức viên chức và y tế phải hoàn thành trước ngày 30/11/2026. Các Bộ, ngành và địa phương cần hoàn thiện khung quản trị dữ liệu, ban hành Khung kiến trúc số trước ngày 29/1/2027, rà soát và cấu hình các thủ tục hành chính, dịch vụ công thiết yếu trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính trong tháng 12/2026.
Các Bộ, ngành và địa phương cần chủ động tổ chức các Hội nghị chuyên đề gắn KHCN, ĐMST và CĐS với dư địa tăng trưởng của từng vùng, từng lĩnh vực để phục vụ trực tiếp phát triển kinh tế - xã hội. Các địa phương cần đặc biệt quan tâm triển khai cơ chế khuyến khích, hỗ trợ về mặt bằng, thuế và chính sách nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp KHCN mới thành lập, phát triển và thương mại hóa sản phẩm.
Về quản lý, sử dụng nguồn lực tài chính, các Bộ, cơ quan, địa phương phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương, hạn chế tối đa việc chuyển nguồn; trường hợp không thể giải ngân hoặc có nhu cầu bổ sung vốn cho KHCN, CĐS cần báo cáo trước ngày 5/10/2026 để điều chuyển vốn kịp thời. Trong giai đoạn nước rút của năm 2026, toàn bộ hệ thống chính trị, các Bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp và các nhà khoa học cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, hành động quyết liệt để hoàn thành toàn bộ các mục tiêu đã đề ra, tạo đà bứt phá cho tăng trưởng kinh tế hai con số trong các năm tiếp theo…