Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức hàng năm để xét tặng cho các tác giả có những công trình khoa học công nghệ có giá trị khoa học - kinh tế - xã hội lớn, được thực hiện tại Việt Nam nhằm khích lệ, tôn vinh và công nhận sự đóng góp nổi bật của các tác giả và nhằm khuyến khích việc tiếp tục nghiên cứu, áp dụng các thành tựu KHCN tiên tiến vào sản xuất và đời sống.
Thực hiện Công văn số 3510/UBND-VX ngày 07/04/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh về việc tổ chức triển khai Giải thưởng Sáng tạo KHCN Việt Nam, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Nghệ An chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ phổ biến Quy chế Giải thưởng cho các tổ chức, cá nhân, các nhà khoa học và đánh giá các công trình tham dự giải thưởng đúng quy định, tuyển chọn các công trình tiêu biểu trên địa bàn tỉnh tham dự giải thưởng cấp toàn quốc năm 2026.
Theo Quy chế Giải thưởng, đối tượng tham gia gồm: (1)Các tác giả là công dân Việt Nam, người Việt Nam ở nước ngoài, người nước ngoài đang lao động, học tập, công tác tại Việt Nam được nghiên cứu và áp dụng thành công trên lãnh thổ Việt Nam trong phạm vi 5 năm tính đến thời điểm nộp hồ sơ; (2)Các tổ chức và cá nhân có liên quan.
Giải thưởng năm 2026 được xét trao cho các công trình thuộc 6 lĩnh vực gồm: (1)Công nghệ Thông tin, Điện tử và Viễn thông; (2)Cơ khí và tự động hóa; (3)Sinh học phục vụ sản xuất và đời sống; (4)Công nghệ vật liệu; (5)Công nghệ nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên; (6)Tiết kiệm năng lượng và sử dụng các năng lượng mới.
Các công trình tham dự sẽ được đánh giá dựa trên các tiêu chí:
- Tính mới: Công trình đề cập tới những công nghệ, những vấn đề khoa học công nghệ chưa được công bố trên thế giới, chưa được công bố hoặc phổ biến bằng các nguồn thông tin ở Việt Nam.
- Tính sáng tạo: Căn cứ vào trình độ khoa học công nghệ ở trong nước và ngoài nước, kết quả nghiên cứu khoa học đó không nảy sinh một cách hiển nhiên đối với chuyên gia trong lĩnh vực đó mà là kết quả của hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật tạo ra.
- Tính hiệu quả :
+ Hiệu quả kinh tế: Là lợi ích trực tiếp có thể thu được do áp dụng công trình đó vào sản xuất và đời sống.
+ Hiệu quả kỹ thuật: Được thể hiện bằng những giải pháp, chỉ tiêu kỹ thuật mới, tiến bộ hơn so với các giải pháp, chỉ tiêu kỹ thuật trước đó.
+ Hiệu quả xã hội: Được thể hiện dưới dạng tạo việc làm, cải thiện điều kiện sống, bảo vệ sức khỏe, điều kiện làm việc, an toàn lao động, bảo vệ môi trường...
- Khả năng áp dụng: Công trình có khả năng áp dụng rộng rãi trong sản xuất, sản phẩm dễ chế tạo, dễ sử dụng, nguyên vật liệu dễ kiếm, thay thế nhập ngoại ...
Cơ cấu giải thưởng cho mỗi lĩnh vực có tối đa 01 giải nhất; 02 giải nhì; 03 giải Ba; 04 giải khuyến khích. Các giải nhất, nhì, ba được tặng bằng khen của Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Biểu trưng vàng và tiền thưởng theo quy định; giải Khuyến khích được nhận Bằng chứng nhận của Ban tổ chức Giải thưởng và tiên thưởng theo quy định.
Ngoài ra, các công trình xuất sắc được Ban Tổ chức xét và đề nghị Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tặng Huy chương vàng và giấy chứng nhận của Tổng Giám đốc WIPO; các tác giả và đồng tác giả các công trình đạt giải cao, có khả năng áp dụng rộng rãi, có hiệu quả kinh tế - xã hội lớn, có sức lan tỏa rộng sẽ được Ban Tổ chức đề nghị Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hoặc đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen; các tác giả và đồng tác giả các công trình đạt giải nhất, nhì, ba sẽ được Ban Tổ chức đề nghị Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam xét tặng Bằng Lao động Sáng tạo; các tác giả, đồng tác giả và cộng sự là đoàn viên thanh niên của công trình trình đạt giải nhất, nhì, ba có mức đóng góp từ 20% trở lên, có tuổi không quá 35(tính đến năm tham gia Giải thưởng) sẽ được Ban tổ chức đề nghị Trung ương Đoàn TNCS HCM xét tặng Huy chương tuổi trẻ sáng tạo hoặc bằng khen.
Giải thưởng là dịp tôn vinh các công trình khoa học công nghệ tiêu biểu, có giá trị thực tiễn cao; đồng thời khuyến khích đội ngũ trí thức, nhà khoa học, kỹ sư và các tầng lớp nhân dân đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và đất nước. Thông qua giải thưởng, Nghệ An tiếp tục khẳng định vai trò của đội ngũ trí thức, nhà khoa học trong phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời lan tỏa phong trào nghiên cứu, sáng tạo khoa học công nghệ trên địa bàn.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Nghệ An nhận hồ sơ đến hết ngày 30/8/2026 tại số 154, đường Đinh Công Tráng, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An. Căn cứ hồ sơ của đơn vị/cá nhân, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Nghệ An sẽ tổ chức Hội đồng đánh giá, lựa chọn công trình, đề tài, giải pháp có chất lượng cao gửi tham dự Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn quốc.
Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Nghệ An kêu gọi các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà khoa học và cá nhân tích cực hưởng ứng, đăng ký tham gia Giải thưởng năm 2026./.