Kỷ niệm 78 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 – 11/6/2026): Thi đua là động lực phát triển

Thứ năm - 04/06/2026 16:09 67 0
Đại hội liên hoan Anh hùng, Chiến sỹ thi đua toàn quốc lần thứ III, diễn ra từ ngày 4 đến ngày 6/5/1962 tại Hà Nội. Ảnh tư liệu lịch sử
Đại hội liên hoan Anh hùng, Chiến sỹ thi đua toàn quốc lần thứ III, diễn ra từ ngày 4 đến ngày 6/5/1962 tại Hà Nội. Ảnh tư liệu lịch sử
Chủ tịch Hồ Chí Minh xem thi đua là động lực phát triển và là biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua yêu nước phải được tiến hành thường xuyên, liên tục hằng ngày.
Trong bài “Tổ chức thi đua như thế nào” được viết năm 1918, V.I.Lênin khẳng định: “Chủ nghĩa xã hội không những không dập tắt thi đua, mà trái lại, lần đầu tiên, đã tạo ra khả nǎng áp dụng thi đua một cách thật sự rộng rãi, với một quy mô thật sự to lớn, tạo ra khả năng thu hút thật sự đa số Nhân dân lao động vào vũ đài hoạt động khiến họ có thể tỏ rõ bản lĩnh, dốc hết năng lực của mình, phát hiện những tài năng Nhân dân sẵn có cả một nguồn vô tận, những tài năng mà chủ nghĩa tư bản đã giày xéo, đè nén, bóp nghẹt mất hàng nghìn hàng triệu. Nhiệm vụ của chúng ta hiện nay, khi chính phủ xã hội chủ nghĩa đang cầm quyền, là phải tổ chức thi đua”[1].
Thi đua xã hội chủ nghĩa ra đời trên cơ sở lao động tập thể, trên cơ sở những quan hệ tương trợ và hợp tác, đoàn kết theo tinh thần đồng chí, nhằm giúp đỡ những người lạc hậu dần dần tiến lên ngang những người tiên tiến, nâng cao trình độ văn hóa và trình độ sinh hoạt tinh thần của mọi người.
Chức năng chủ yếu của thi đua xã hội chủ nghĩa là chức năng kinh tế: nâng cao hiệu suất của sản xuất xã hội, đạt những kết quả cuối cùng cao nhất của nền kinh tế quốc dân, đạt năng suất lao động cao hơn, tổ chức lao động một cách khoa học…
Là học trò xuất sắc của V.I.Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc vai trò to lớn cũng như ý nghĩa quan trọng của hoạt động thi đua, từ đó vận dụng một cách sáng tạo vào điều kiện Việt Nam. Người đã có hơn 200 bài nói, bài viết đề cập đến vấn đề thi đua ái quốc và khen thưởng.

Theo sáng kiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 27/3/1948, Trung ương Đảng ra Chỉ thị phát động “Phong trào thi đua ái quốc” nhằm mục đích: “Ai nấy đều gắng làm nhanh, làm tốt, làm đẹp, không kể việc làm của mình thuộc về đời sống vật chất hay tinh thần, không kể mình hoạt động ở hậu phương hay tiền tuyến, cốt sao lợi cho nước nhà mà mình tiến bộ. Nước nhà đang kháng chiến và kiến quốc, mục đích thi đua ái quốc là làm sao cho kháng chiến mau thắng lợi, kiến thiết chóng thành công”[2].
Ðể triển khai Chỉ thị này, nhân kỷ niệm 1.000 ngày Nam Bộ kháng chiến, ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, Người kêu gọi: “Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, gái, trai; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ đều cần phải trở nên một chiến sĩ đấu tranh trên mọi mặt trận: Quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa”. Người khẳng định: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua và những người thi đua là những người yêu nước nhất”. Lời kêu gọi này của Người đã được toàn dân hưởng ứng, tạo thành một sức mạnh to lớn để dân tộc ta vượt qua những khó khăn và giành thắng lợi trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.
Để tổng kết phong trào thi đua chiến đấu và sản xuất phát động từ năm 1948, Chính phủ ta quyết định triệu tập Đại hội toàn quốc các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu. Đại hội họp từ ngày 1 đến ngày 6/5/1952 với 154 chiến sĩ tiêu biểu cho các ngành công, nông, binh và lao động trí óc toàn quốc. Đại hội đã bầu được 7 anh hùng chiến sĩ thi đua: Cù Chính Lan, Nguyễn Quốc Trị, La Văn Cầu, Nguyến Thị Chiên, Trần Đại Nghĩa, Ngô Gia Khảm, Hoàng Hanh. Đại hội là sự động viên kịp thời đối với cuộc kháng chiến của nhân dân ta trong giai đoạn mới - giai đoạn tổng phản công và đặc biệt là trong cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953 - 1954 với đỉnh cao là Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.
Trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam (1954-1975), các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục phát triển trên các lĩnh vực, các ngành, các giới một cách toàn diện. Đó là phong trào “Gió Đại Phong” trong nông nghiệp; phong trào “Sóng Duyên Hải” trong công nghiệp; phong trào “Trống Bắc Lý” trong giáo dục.
Bên cạnh đó là phong trào “Ba nhất” trong quân đội; phong trào “Ba sẵn sàng” và “Năm xung phong” trong thanh niên; phong trào “Ba đảm đang” trong phụ nữ; phong trào “Thiếu nhi làm nghìn việc tốt”; phong trào “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công” tại miền Nam, “Một người làm việc bằng hai vì miền Nam ruột thịt” tại miền Bắc...
Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975), các phong trào thi đua hướng vào các nhiệm vụ của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; tiêu biểu là các phong trào: “Tất cả vì chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của Nhân dân”; “Tất cả vì công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa”.
Trong thời kỳ đổi mới (1986 đến nay), phong trào thi đua yêu nước đã có sự phát triển mạnh mẽ, rộng khắp và mang tính Nhân dân sâu sắc, như: Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”... đạt nhiều hiệu quả thiết thực. Qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu, điển hình của tập thể, cá nhân trong lao động sản xuất. Đã có hàng vạn đề tài sáng kiến, giải pháp hữu ích làm lợi cho Nhà nước và xã hội; nhiều mô hình, giải pháp được nhân rộng, có sức lan tỏa trong cả nước.
Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI (12/2025) với chủ đề “Thi đua đổi mới, sáng tạo, tăng tốc bứt phá đưa đất nước vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng” đã đánh giá kết quả thực hiện các phong trào thi đua yêu nước và công tác khen thưởng giai đoạn 2021-2025, đồng thời đề ra phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ cho giai đoạn 2026-2030.
Trong giai đoạn 2021-2025, những phong trào thi đua yêu nước sôi nổi trên khắp cả nước đã tạo nên những kỳ tích mới của thời đại Hồ Chí Minh, từ chiến thắng đại dịch COVID-19, xóa nhà tạm, nhà dột nát sớm 4 tháng so với kế hoạch hành động, đến hoàn thành hơn 3.000 km đường cao tốc, phát triển mạnh mẽ khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số… Mỗi phong trào là một minh chứng sống động cho ý chí, trí tuệ và khát vọng phát triển hùng cường, thịnh vượng của dân tộc Việt Nam.
Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI (12/2025) đã thống nhất mục tiêu, phương hướng, nội dung, nhiệm vụ giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026 - 2030, với tinh thần phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, hướng tới mục tiêu Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào giữa thế kỷ XXI. Đại hội đã tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ phong trào thi đua, tạo khí thế mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần yêu nước, góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả công việc, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
 

[1] V.I. Lênin: Toàn tập, tập 35, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006,  tr. 234
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, tập 9, Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, tr.71

Tác giả bài viết: VT - PT

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây